Bilim Haberleri

Jet Motoru Nasıl Çalışır

Jet Motoru Nasıl Çalışır

 

jet motoru nasıl çalışır, uçak motoru nasıl çalışır, jet motoru nedir, gibi sorulara cevap vereceğiz. jet motorları uzun yıllardır uçaklarda kullanılıyor. Hem de çok başarılı bir şekilde… Bu jet motoru teknolojisi ve mantığı nedir? En çok merak edilen sorulardan biri de budur.

Bir jet motoru, basit bir yasaya göre çalışır. Jet motorunun görevi uçakların ileriye gitmesini sağlamaktır. İçi hava il dolu bir balonun havasını aldığınızda belli bir süre nasıl ki havaya doğru uçuyorsa burada da aynı mantık vardır. Bu prensip Newton Etki Tepki prensibidir. Balon gibi, yüksek hızdaki jetin kuyruğuna da aynı ilerleme kuvveti verilebilir. Jet motorları, akışkan havanın çıkış noktasında, yüksek bir akış hızı elde etme mantığı ile çalışırlar. İtme kuvveti ne kadar çok olursa jet de o kadar hızlı uçar. İtme kuvveti, ( itki) uçakları ileri doğru iterler. Bu itme, motora giren soğuk havanın, yakıtla 1/40 oranında yakılarak, çok sıcak havaya çevrilmesi ve itme gücü elde edilmesi fikrine dayanıyor. Uçak motoruna giren soğuk hava, ısıtılıyor ve bir itme gücü oluşuyor.

 

Çünkü ısınan hava, genleşiyor ve bu genleşmeyi kullanarak, havanın hızlandırılması kolaylaşıyor. Peki ama nasıl?
Devam edelim: Uçak motorlarında yanma odası adı verilen bir bölüm var. Yanma odasında, hava yakıt karışımı yakılıyor. bu yanma odasına gelen hava, birden çok ısınmaya başlıyor. Kademeli kompresör kullanarak, hava bu duruma getiriliyor. kompresördeki döner bıçaklar, havayı yanma odasına doğru itiyorlar. böylece, havanın basıncı artıyor tabi sıcaklığı da artıyor.

 

 

(P.V= R.T formülünden hatırlayın) ortalama 10 derecede ve 0,75 bar basınçta giren hava; çıkışta yani yanma odasına girerken 450 derece ve 35 bar basınca çıkıyor. Öyle de yanma odasına giren havayı ısıttık. Şimdi ne yapacağız? Yanma odasının hemen arkasına bir türbin yerleştireceğiz. Bu türbin, kompresörle aynı mile aynı eksende bağlı olacak. Doğal bir dönüş sağlayacak ve bu mekanik enerji kompresörü de döndürecek. İşte kompresörü döndürmek için en enerji elde ettik. Yanma odasını terk eden sıcak hava, zorunlu olarak, türbin kanatçıklarını da çevirir. Hava akışkanı, türbin kanatlarını da çevirdiği için, enerjisini bir miktar kaybeder. Yani basıncı düşer.

 

 

Ama bu kez basınç düşünce, hızı artar. İstenen de budur. Havanın hızını arttırmak… Şimdi yanma odasından çıkan aşırı sıcak hava, 1600 derece ve 35 bar basınçtadır. Çıkışta ise basıncı 0,75 bara düşmüş ve sıcaklığı ise 350 dereceye düşmüştür. Şimdi motordan istendiği gibi, çıkışta hem sıcak hem de yüksek hızda hava çıkışı elde edilir. Yani başlangıçta 10 derecede soğuk hava, çıkışta 350 dereceye ulaşır. Burada, egzoz lülesi dar olarak dizayn edilir ki, bunun amacı hızı daha da arttırmaktır. Hava belli bir basınçta daha dar yerden daha hızlı akar. Böylece sürekli bir akış elde edilir. Uçaklar jet motorları çok rahat itme gücü ile havada ilerler.

Uçağın Aerodinamik tasarımı

Uçakların tasarımına dikkat ettiğinizde, altı düzdür üstü ise hafif bombelidir. Bunun nedeni, hava moleküllerinin üstten geçerek daha fazla yol katetmesi sonucu, basıncının düşürülmesidir. Altta ise moleküller daha az yol gider. Böylece alttan basınç yaparak, uçağı kaldırır. Uçağın üstünde, havanın basıncı az, altında ise muazzam büyüklüktedir.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Comment

Your email address will not be published.

You may also like